Với sự phát triển của công nghệ kĩ thuật hiện đại cùng với nhu cầu tiêu dùng của con người ngày càng mạnh mẽ, các thiết bị âm thanh ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong cuộc sống đời thường của chúng ta, từ nghe nhạc giải trí, xem phim và ngay cả khi làm việc. Trong quá trình sử dụng, điều khiển các thiết bị này, hẳn bạn đã từng nghe đến “gain”, bạn loay hoay không biết điều chỉnh gain như thế nào, sử dụng ra sao, hãy cùng ITC Audio đi vào bài viết dưới đây. Chúng tôi sẽ giải thích tường tận gain trong âm thanh là gì, nút gain trên mixer, amply được điều chỉnh như thế nào nhé!

Gain trong âm thanh

Trước hết, chúng ta sẽ đi tìm hiểu một số khái niệm về gain trong âm thanh là gì để hiểu được nội dung khái quát toàn bài nhé.

Gain trong âm thanh là gì?

Vậy gain trong âm thanh là gì? Gain trong âm thanh là một thuật ngữ được dùng để chỉ độ lớn âm thanh đầu vào của các thiết bị thu âm thanh. Gain được dùng để kiểm soát, điều chỉnh mức tín hiệu âm thanh đầu tiên trước khi được xử lý và truyền sang thiết bị khác.

Gain trong âm thanh là gì? Chúng để chỉ độ lớn của tín hiệu âm thanh đầu vào trên thiết bị thu thanh
Gain trong âm thanh là gì? Chúng để chỉ độ lớn của tín hiệu âm thanh đầu vào trên thiết bị thu thanh

Nó có thể là âm lượng của âm thanh từ micro hay guitar trước khi truyền đến mixer, amplifier hay preamp. Đơn giản nhất về gain trong âm thanh, bạn còn có thể hiểu đây chính là âm lượng của âm thanh từ một nhạc cụ nào đó trước khi được đưa vào thiết bị xử lý, thiết bị này có thể là vang số, mixer hay amply.

Cách hiểu đơn giản nhất về gain là tín âm lượng của của nhạc cụ trước khi truyền đến thiết bị xử lý (mixer, preamp...)
Cách hiểu đơn giản nhất về gain là tín âm lượng của của nhạc cụ trước khi truyền đến thiết bị xử lý (mixer, preamp…)

Khi tăng gain, bạn đang làm tăng mức độ âm thanh, làm cho tín hiệu đi vào thiết bị xử lý mạnh hơn, ngược lại, khi giảm gain, bạn giảm mức độ âm thanh, tín hiệu sẽ yếu đi. Việc điều chỉnh gain có thể thực hiện trên nhiều thiết bị âm thanh tiếp nhận tín hiệu đầu vào (mixer, amplifier, preamp) và có tác động rất lớn đến âm thanh thực (âm thanh truyền tải đến người nghe). Lưu ý về việc điều chỉnh gain quá cao có thể dẫn đến hiện tượng méo tiếng hoặc nhiễu, trong khi việc điều chỉnh quá thấp sẽ làm cho âm thanh không rõ ràng, bị lấn át bởi những tín hiệu khác. Điều chỉnh gain trong âm thanh sao cho hợp lý cũng là một kỹ năng quan trọng để mang tới hiệu quả âm thanh tốt nhất.

Một vài khái niệm khác về gain trong âm thanh

  • Gain stage là gì? Gain stage là một mốc điều chỉnh khi mà bạn tăng/giảm gain của tín hiệu âm thanh đầu vào, hay nói cách khác, gain stage là giai đoạn tăng cường/giảm xuống mức độ của tín hiệu, nó có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình thu âm và xử lý tín hiệu, tác động trực tiếp đến âm thanh truyền tải đến người nghe.
  • Gain staging là gì? Gain staging là quá trình điều chỉnh từng loại tín hiệu đầu vào, đảm bảo cho tín hiệu đi qua các giai đoạn xử lý tiếp theo được duy trì ở mức độ lý tưởng, mang đến âm thanh chất lượng, hạn chế được tình trạng nhiễu, méo và thiếu đi sự mềm mại.
Gain stage chính là giai đoạn hiểu chỉnh cho tín hiệu âm thanh đầu vào đó
Gain stage chính là giai đoạn hiểu chỉnh cho tín hiệu âm thanh đầu vào đó

Vậy với nội dung trên, bạn đã hiểu được gain trong âm thanh là gì hay chưa? Hãy để lại bình luận phía dưới cho chúng tôi được biết nhé.

Sự khác nhau giữa gain và volume

Thực tế có rất nhiều người nhầm lẫn giữa gain và volume, bởi chúng đều liên quan đến việc điều chỉnh mức độ, độ lớn của tín hiệu âm thanh. Tuy nhiên, ý nghĩa, ứng dụng và cách sử dụng của 2 thuật ngữ này hoàn toàn khác nhau. Mời các bạn cùng đi vào bảng dưới đây để thấy được sự khác biệt:

Tiêu chí Gain trong âm thanh Volume
Khái niệm Gain trong âm thanh dùng để kiểm soát mức độ tín hiệu âm thanh đầu vào trước khi chúng được truyền đến thiết bị xử lý, chẳng hạn như việc tăng giảm tín hiệu từ micro, từ guitar trước khi được đưa vào mixer hoặc amply.

Việc điều chỉnh gain cần dựa trên kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực âm thanh, nếu không rất dễ dẫn đến sai xót, làm ảnh hưởng đến âm thanh truyền tải cho người nghe.

Volume dùng để chỉ độ lớn của âm thanh đầu ra, tức là tín hiệu sau khi đã trải qua quá trình xử lý trên amply. Cũng chính là mức độ của âm thanh mà chúng ta trực tiếp nghe thấy.

Điều chỉnh volume thì ai cũng có thể làm được, tiện lợi để người nghe có thể thay đổi mức độ âm thanh cho phù hợp với môi trường và dòng nhạc đang phát.

Đặc điểm Kí hiệu thông dụng của gain là Decibel (dB), khi thay đổi gain, thì âm sắc, hiệu ứng và dynamic đầu vào sẽ bị thay đổi, ngoài ra, dải tần số âm thanh của một tín hiệu nào đó cũng sẽ bị thay đổi, ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh đầu ra. Thay đổi volume chỉ đơn giản là việc điều chỉnh âm lượng lớn/nhỏ của âm thanh tổng thể sao cho phù hợp với không gian hoạt động và thể loại âm nhạc, không ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh.

Gain trong amply là gì?

Để điều chỉnh gain trên amply mang lại hiệu quả tốt nhất, chúng ta cần biết được đặc điểm của thông số này là gì trước nhé. Vậy nút gain trên amply là gì? Nút gain trên amply là nút dùng để điều chỉnh mức độ của tín hiệu âm thanh đầu vào, để phù hợp với đầu ra của các nguồn âm thanh khác nhau. Khi bạn điều chỉnh gain trên amply, tức là bạn đã thực hiện một quá trình làm thay đổi tín hiệu đi vào trong amply, tăng gain đồng nghĩa với việc amply sẽ khuếch đại tín hiệu mạnh mẽ hơn. Tuy nhiên, lạm dụng gain trong amply sẽ gây phản tác dụng, gain quá cao sẽ làm gia tăng sự méo tiếng, nghiêm trọng hơn sẽ làm cháy loa của bạn.

Gain trong amply là nút hiệu chỉnh tín hiệu đầu vào trước khi được amply đưa vào xử lý và khuếch đại
Gain trong amply là nút hiệu chỉnh tín hiệu đầu vào trước khi được amply đưa vào xử lý và khuếch đại

Nút gain trên mixer là gì?

Tương tự như gain trong amply, thì nút gain trên mixer cũng chính là nút điều chỉnh mức đầu vào cho từng kênh hoặc từng ngõ của âm thanh đầu vào. Các tín hiệu âm thanh đầu vào mà mixer có thể tiếp nhận được là từ micro, các loại nhạc cụ, máy phát nhạc, đầu CD, đầu đĩa than,… Mỗi kênh đầu vào trên mixer thường sẽ có một nút gain riêng biệt, cho phép bạn điều chỉnh cường độ của tín hiệu âm thanh cho kênh đó.

Nút gain trên mixer là gì?
Nút gain trên mixer là gì?

Sử dụng nút gain trên mixer cần cẩn trọng hết sức để đảm bảo các nguồn âm thanh mức độ đầu vào tương đương nhau, giúp âm thanh tái tạo cân đối, không bị thất thoát âm lượng hoặc méo tiếng.

Cách điều chỉnh gain trong âm thanh hiệu quả

Gain có trên nhiều thiết bị âm thanh, từ mixer, đến preamp và amply, việc thực hiện điều chỉnh gain trên mỗi thiết bị là khác nhau, dưới đây là cách điều chỉnh cụ thể gain trên từng thiết bị:

Điều chỉnh gain trong amply

Để điều chỉnh gain trong amply mang lại hiệu quả nhất, chúng ta nên thực hiện các thao tác theo thứ tự:

Bước 1: khởi động nguồn điện của tất cả các thiết bị.

Bước 2: kiểm tra mức âm thanh đầu vào từ nguồn âm thanh của bạn để đảm bảo mức âm thanh đầu vào đủ lớn để chúng được đi đến thiết bị xử lý.

Bước 3: đặt gain ở mức tối thiểu để tránh méo tiếng và giảm nguy cơ cháy loa. Bạn có thể bắt đầu đặt nút gain ở vị trí 0 để đảm bảo tín hiệu bắt đầu từ mức thấp nhất và an toàn.

Bước 4: điều chỉnh mức âm lượng tổng (volume) trên amply về mức cân bằng để đưa ra căn chỉnh cho gain hợp lý.

Bước 5: tăng dần gain trong amply, lắng nghe âm thanh từ loa và quan sát các đèn báo trên amply (nếu có), tăng gain cho đến khi bạn nghe được âm thanh rõ ràng, đủ lớn, không bị méo tiếng hoặc cháy loa.

Bước 6: nếu bạn thấy các đèn báo trên amply bắt đầu sáng hoặc đèn báo clip (báo hiệu âm thanh đã bị cắt ngang) thì cần giảm lại nút gain cho đến khi đèn báo không sáng và âm thanh không bị méo tiếng.

Bước 7: sau khi đã điều chỉnh gain trong amply thành công, bạn có thể tăng/giảm volume để mang đến mức âm lượng cho âm thanh tổng thể đạt hiệu quả nhất.

Lưu ý, bạn nên xem xét mức công suất đầu vào của amply để đảm bảo tăng giảm gain cho hợp lý.

Điều chỉnh nút gain trên mixer

Bên cạnh amply thì mixer cũng là một thiết bị được tích hợp rất nhiều nút gain, vậy điều chỉnh nút gain trên mixer có những gì khác biệt so với amply, chúng ta sẽ tiếp tục đi tìm hiểu nội dung dưới đây:

Bước 1: kiểm tra cấu hình tổng, để điều chỉnh nút gain cho hiệu quả, bạn hãy kiểm tra kĩ lưỡng kết nối cổng âm thanh trên amply xem đã chắc chắn, và đúng ngõ và hoàn chỉnh chưa.

Bước 2: mixer tiếp nhận tín hiệu đầu vào từ nhiều nguồn âm khác nhau, mỗi nguồn âm thanh được trang bị một nút gain riêng biệt, khá tiện lợi cho việc điều chỉnh. Nếu bạn muốn nghe âm thanh của kênh nào, hãy nhấn nút PFL tương ứng trên mixer, âm thanh nghe được sẽ là âm thanh của kênh mà bạn vừa nhấn nút.

Bước 3: xác định đâu là tín hiệu âm thanh chính, đâu là tín hiệu phụ, từ đó đưa ra mức điều chỉnh gain cho hợp lý, tránh trường hợp âm thanh phụ lấn át âm thanh chính, làm ảnh hưởng đến âm thanh phát ra.

Bước 4: theo dõi âm lượng tổng thể trên mixer sau khi đã điều chỉnh để đảm bảo tổng âm lượng của âm thanh phát ra không vượt quá ngưỡng an toàn của hệ thống.

Bạn đã biết được cách điều chỉnh gain trong amply thì việc sử dụng nút gain trên mixer cũng không còn quá khó khăn, chỉ cần bạn thực hiện lần lượt theo đúng các bước và căn chỉnh chậm dần thì sẽ mang lại hiệu quả tốt.

Một số lưu ý khi điều chỉnh nút gai trên mixer và amply

Để mang đến chất lượng âm thanh đầu ra tốt nhất, thì khi điều chỉnh gain trên mixer hay amply, chúng ta nên tuân thủ một số tiêu chuẩn sau đây:

Điều chỉnh gain trên mixer hoặc amply cần đặc biệt lưu ý đến những yếu tố sau:
Điều chỉnh gain trên mixer hoặc amply cần đặc biệt lưu ý đến những yếu tố sau:
  • Volume tổng ở mức an toàn, thích hợp để điều chỉnh gain là trong mức 4-5.
  • Mức gain an toàn cho toàn bộ hệ thống nên để ở 1/2, 2/3,… tránh để gain ở mức full, như thế dễ gây áp lực lên màng loa, một số trường hợp nghiêm trọng có thể làm cháy loa.
  • Mỗi thiết bị sẽ có một đặc điểm và một cách tiếp nhận tín hiệu âm thanh đầu vào riêng, bạn không thể mang thông số điều chỉnh ở thiết bị A để gắn lên thiết bị B được, mà cần phải nghe trực tiếp, cảm nhận và đánh giá, sau đó đưa ra mức điều chỉnh phù hợp.
  • Mixer và amply không nên thay đổi vị trí, khi đó sẽ gây ra sự xáo trộn và lũng nhiễu tín hiệu, chúng ta sẽ mất công kết nối lại toàn bộ hệ thống và điều chỉnh lại từng kênh tín hiệu, rất mất thời gian.
  • Mức output trên từng chiếc amply và mixer là khác biệt, nhưng chúng thường giao động trong khoảng +9dB đến 24dB, độ nhạy cũng không phải con số cố định. Chính vì thế,khi căn chỉnh, bạn cần tự cảm nhận về âm thanh đầu ra xem đã phù hợp hay chưa.
  • Mức độ khuếch đại tín hiệu của amply phụ thuộc vào công suất, nên khi chỉnh gain trên amply bạn cần chú ý đến mức độ của tín hiệu, nếu đẩy âm thanh đầu vào lên mức quá lớn, amply không thể tiếp nhận được sẽ gây ra hỏng hóc một vài vấn đề.
  • Hạn chế việc di chuyển, thay đổi vị trí lắp đặt sẵn có của các thiết bị trong dàn âm thanh, tốt nhất là nên giữ nguyên vị trí của chúng.

Trên đây là toàn bộ thông tin về chủ đề gain trong âm thanh là gì, cũng như ý nghĩa của nút gain trên mixer và amply cùng với cách điều chỉnh chúng. Hy vọng những kiến thức mà chúng tôi cung cấp cho quý khách hàng có thể mang lại nhiều sự am hiểu hơn về lĩnh vực âm thanh. Nếu có bất kì câu hỏi hay vấn đề nào còn thắc mắc, hãy để lại bình luận phía dưới cho chúng tôi được biết nhé.

Và đừng quên, tại hệ thống showroom của chúng tôi đang diễn ra rất nhiều chương trình ưu đãi hấp dẫn dành cho các thiết bị âm thanh chủ đạo trong hệ thống âm thanh thông báo, âm thanh phòng họp, âm thanh nhà xưởng,… Hãy gọi ngay đến số hotline trên website để được đội ngũ nhân viên tư vấn cụ thể, chi tiết hơn nhé. ITC Audio kính chúc quý khách có một ngày làm việc tràn đầy năng lượng và nhiệt huyết.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *